System ciągłej kontroli składu ziarnowego w skali przemysłowej – z wielopunktowym poborem próbek

dr Jacek Kołacz

Systemy przeróbki materiałów sypkich często wymagają ścisłej kontroli składu ziarnowego w układach mielących i klasyfikujących, jak i w transporcie pneumatycznym. Układ ciągłej kontroli składu ziarnowego wraz z optymalnym poborem próbek z układu produkcyjnego pozwala na znaczne usprawnienie niemal każdego procesu oraz daje gwarancje jakościowe docelowego produktu.

W układach mielących i klasyfikujących oraz w transporcie pneumatycznym bardzo często wymagane jest zachowanie stabilnego uziarnienia. Najczęściej stosowane jest cykliczne pobieranie próbek oraz ich dalsza analiza metodą offline w laboratorium. Częste analizy są bardzo kosztowne, ale nawet jeśli są one możliwe, to nie gwarantują szybkiego reagowania i korekty ustawień w systemie produkcyjnym. W efekcie bardzo trudno jest utrzymać stałą kontrolę nad uziarnieniem produktu, zwłaszcza w procesach o zmiennych warunkach. W efekcie urządzenia mielące lub klasyfikujące często pracują w warunkach dalekich od optymalnych, a końcowy produkt nie jest w pełni kontrolowany pod kątem jakości. Ponadto często produkowany jest materiał o niepotrzebnie lepszych parametrach w celu uzyskania rezerwy jakościowej, aby w końcowym efekcie nie przekroczyć gwarantowanych parametrów dla końcowego użytkownika. Powoduje to straty w wydajności oraz podnosi koszty produkcji. Opisany poniżej w pełni zautomatyzowany system ciągłego pomiaru składu ziarnowego typu online rozwiązuje wspomniane problemy.

 

Automatyczna kontrola składu ziarnowego

Do kontroli procesu wykorzystuje się system CMA (Comex Multichannel Analyser) jako nowoczesne wielokanałowe urządzenie pomiarowe składu ziarnowego metodą online. FOT. 1 przedstawia wspomniane urządzenie, które firma Comex dostarcza na rynek światowy od wielu lat. Sam system pomiarowy wykonany jest w oparciu o dyfraktometr firmy Malvern Instruments, gdzie wykorzystany jest efekt dyfrakcji laserowej. FOT. 2 prezentuje zaawansowany panel sterowania, gdzie zebrane są podstawowe informacje na temat pobieranej próbki w danym kanale. System CMA umożliwia zebranie danych o procesie nie tylko w jednym miejscu, ale również w innych strefach produkcyjnych, gdzie ważne jest rozpoznanie niepożądanych odchyleń charakterystyki materiału. W standardowym rozwiązaniu systemu pomiarowego stosowanych jest osiem kanałów do automatycznego pobierania próbek z procesu produkcyjnego oraz jeden kanał do ręcznej analizy dowolnego materiału. Każdy cykl pomiarowy może być niezależnie zdefiniowany co do długości pomiaru, sposobu uśredniania danych, prezentacji pomiarów, archiwizowania wyników itd.

 

Automatyczny pobór próbek

Próbki materiału mogą być pobierane w układach spadku swobodnego, np. pod podajnikami lub zaworami celkowymi, jak również w przewodach transportu pneumatycznego, np. za klasyfikatorami aerodynamicznymi. FOT.3 przedstawia próbobiornik stosowany w przypadku pobierania próbek w transporcie pneumatycznym. Jest to system peryskopowy, który pozwala na całkowite chowanie się elementu pobierającego w pozycji spoczynkowej, gdzie nie ma przypływu materiału, a w konsekwencji nie następuje niepotrzebne zużywanie części pomiarowej. W momencie samego pomiaru silnik krokowy precyzyjnie przesuwa element pobierający wzdłuż średnicy rurociągu. Przesuw ten jest również indywidualnie zaprogramowany co do prędkości przesuwu, strefy pomiarowej i ilości cykli, w zależności od ewentualnej niejednorodności przepływu i niestabilności profilu prędkości, tak aby pobrany materiał był najbardziej reprezentatywny. W ten sposób można eksperymentalnie dobrać sposób pobierania próbek w zależności od położenia próbobiornika na rurociągu oraz lokalnych warunków przepływu.

System wielokanałowego pomiaru i niezależny układ próbobiorników są największą zaletą układu pomiarowego CMA. Możliwość pobierania wielu próbek z różnych miejsc, w sposób cykliczny i z użyciem tego samego dyfraktometru, pozwala na bardzo ekonomiczne wykorzystanie takiego urządzenia do kontroli zarówno procesu, jak i jakości końcowego produktu. Kontrola procesu jest w pełni zautomatyzowana i niezależna od operatora, co umożliwia uaktualnianie nastawień poszczególnych urządzeń, odpowiadających za jakość produkowanego materiału. W ten sposób możliwa jest kompleksowa kontrola procesu oraz jakości produkowanego materiału. Więcej informacji na temat opisanych systemów pomiarowych znajduje się na stronie internetowej firmy Comex: www.comex-group.com.

 


FOT. 1 System 9-kanalowego pomiaru składu ziarnowego online

FOT. 2 Panel sterowania systemu CMA
 
FOT. 3 Konstrukcja próbobiornika
 

FOT. 4 Przykład montażu próbobiornika

Nowy numer

  1. Temat numeru: KRUSZYWA I PRZEMYSŁ CEMENTOWO-WAPIENNICZY

    02/2026 (116)
  2. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2026 (115)
  3. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2025 (114)
  4. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2025 (113)
  5. Temat numeru: ATEX, ZABEZPIECZENIA PRZECIWWYBUCHOWE, FILTRACJA

    05/2025 (112)
  6. Temat numeru:DOZOWANIE, WAŻENIE I PAKOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH 

    04/2025 (111)
  7. Temat numeru:POMIARY, NAPĘDY, AUTOMATYKA, PNEUMATYKA

    03/2025 (110)
  8. Temat numeru:PRODUKCJA KRUSZYW,CEMENTU i WAPNA

    02/2025 (109)
  9. Temat numeru:FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2025 (108)
  10. Temat numeru:TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2024 (107)
  11. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2024 (106)
  12. Temat numeru: ATEX, FILTRACJA, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2024 (105)

  13. Temat numeru: WAŻENIE I DOZOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH

    04/2024 (104)
  14. Temat numeru: POMIARY, NAPĘDY, AUTOMATYKA, PNEUMATYKA

    03/2024 (103)

  15. Temat numeru: SUROWCE SKALNE, PRZEMYSŁ CEMENTOWO-WAPIENNICZY

    02/2024 (102)

  16. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2024 (101)

  17. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2023 (100)
  18. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2023 (99)

  19. Temat numeru: ATEX, BHP, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2023 (98)

  20. Temat numeru: WAŻENIE I DOZOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH

    04/2023 (97)

  21. Temat numeru: KRUSZYWA, CEMENT, WAPNO

    03/2023 (96)

  22. Temat numeru: ODPYLANIE, ATEX, BHP

    02/2023 (95)
  23. Temat numeru: POMIARY, AUTOMATYKA, NAPĘDY

    01/2023 (94)
  24. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTKA

    07/2022 (93)

  25. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE  I APARATURA POMIAROWA

    06/2022 (92)
  26. Temat numeru: ATEX, BHP, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2022 (91)
  27. Temat numeru: TWORZYWA SZTUCZNE, KOMPOZYTY

    04/2022 (90)
  28. Temat numeru: KRUSZYWA,CEMENT, WAPNO

  29. 03/2022 (89)

  30. Temat numeru: AUTOMATYKA, POMIARY, NAPĘDY

    02/2022 (88)
  31. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2022 (87)

  32. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2021 (86)

  33. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2021 (85)

  34. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2021 (84)

  35. Temat numeru: RYNEK KRUSZYW, WAPNO, CEMENT

    04/2021 (83)
  36. Temat numeru: TWORZYWA SZTUCZNE, KOMPOZYTY

    03/2021 (82)
  37. Temat numeru:AUTOMATYZACJA, BADANIA I POMIARY

    02/2021 (81)
  38. Temat numeru:ODPYLANIE, ODKURZANIE, ATEX, BHP

    01/2021 (80)
  39. Temat numeru:TRANSPORT I LOGISTYKA 

    07/2020 (79)
  40. Temat numeru: LOGISTYKA I MAGAZYNOWANIE

    06/2020 (78)
  41. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2020 (77)
  42. Temat numeru: Plastiki, kompozyty, przemysł chemiczny

    04/2020 (76)
  43. Temat numeru:RYNEK KRUSZYW, WAPNO, CEMENT

    03/2020 (75)
  44. Temat numeru:AUTOMATYKA, NAPĘDY, POMIARY

    02/2020 (74)
  45. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2020 (73)
  46. Temat numeru: TRANSPORT MATERIAŁÓW SYPKICH

    07/2019 (72)
  47. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2019 (71)
  48. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2019 (70)
  49. Temat numeru: Tworzywa sztuczne i kompozyty

    04/2019 (69)
  50. Temat numeru: Rynek kruszyw -rozwiązania dla branży

    03/2019 (68)
  51. Temat numeru: AUTOMATYKA, PNEUMATYKA, POMIARY

    02/2019 (67)
  52. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2019 (66)
  53. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2018 (65)
  54. Temat numeru: Magazynowanie i logistyka materiałów sypkich

    06/2018 (64)
  55. Temat numeru: Utrzymanie ruchu

    05/2018 (63)
  56. Temat numeru: Kompozyty i tworzywa sztuczne, ważenie, dozowanie

    04/2018 (62)
  57. Temat numeru: Rozwiązania dla branży kruszyw

    03/2018 (61)
  58. Temat numeru: Automatyka i pomiary

    02/2018 (60)
  59. Temat numeru: Filtracja, odpylanie, ATEX, BHP

    01/2018 (59)
  60. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2017 (58)
  61. Temat numeru: Logistyka i magazynowanie materiałów sypkich

    06/2017 (57)
  62. Temat numeru: Górnictwo,energetyka.ATEX

    05/2017 (56)
  63. Temat numeru: Rynek tworzyw sztucznych i kompozytów

    04/2017 (55)
  64. Temat numeru: Rozwiązania dla branży kruszywowej

    03/2017 (54)
  65. Temat numeru: Automatyka, pomiary

    02/2017 (53)
  66. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie,BHP, ATEX

    01/2017 (52)
  67. Temat numeru: Transport  materiałów sypkich

    07/2016 (51)
  68. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2016 (50)
  69. Temat numeru: Zabezpieczenia przeciwwybuchowe

    05/2016 (49)
  70. Temat numeru: Wagi.Dozowniki

    04/2016 (48)
  71. Temat numeru: Kruszenie.Mielenie.Granulowanie

    03/2016 (47)
  72. Temat numeru: Filtracja.odpylanie.BHP

    02/2016 (46)
  73. Temat numeru: Automatyka i pomiary 

    01/2016 (45)
  74. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2015 (44)
  75. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2015 (43)
  76. Temat numeru: Bezpieczeństwo procesowe i zabezpieczenia ATEX

    05/2015 (42)
  77. Temat numeru: Kruszenie, mielenie, mieszanie

    04/2015 (41)
  78. Temat numeru: Sita,przesiewacze,separatory

    03/2015 (40)
  79. Temat numeru: Automatyka i pomiary

    02/2015 (39)
  80. Temat numeru: Odkurzanie, odpylanie, BHP, Atex

    01/2015 (38)
  81. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2014 (37)
  82. Temat numeru: Opakowania w przemyśle materiałów sypkich

    06/2014 (36)
  83. Temat numeru: Silosy i magazyny na materiały sypkie

    05/2014 (35)
  84. Temat numeru: Systemy dozujące, ważące i pakujące

    04/2014 (34)
  85. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie

    03/2014 (33)
  86. Temat numeru: Automatyka i aparatura kontrolno-pomiarowa

    02/2014 (32)
  87. Temat numeru: Sita, przesiewacze i separatory przemysłowe

    01/2014 (31)
  88. Temat numeru: Rozdrabnianie i granulowanie

    06/2013 (30)
  89. Temat numeru: Przemysł wydobywczy surowców energetycznych

    05/2013 (29)
  90. Temat numeru: Silosy do zastosowań przemysłowych

    04/2013 (28)
  91. Temat numeru: Sytuacja na rynku kruszyw

    03/2013 (27)
  92. Temat numeru: Aparatura pomiarowa w aplikacjach wysokotemperaturowych

    02/2013 (26)
  93. Temat numeru: Polski rynek cementu i betonu

    01/2013 (25)
  94. Temat numeru: Postęp techniczny w konstrukcji młynów

    06/2012 (24)
  95. Temat numeru: Konstrukcje silosów aluminiowych

    05/2012 (23)
  96. Temat numeru: Europejski rynek tworzyw sztucznych

    04/2012 (22)
  97. Temat numeru: Zmiany technologiczne w produkcji kruszyw

    03/2012 (21)
  98. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    02/2012 (20)
  99. Temat numeru: Polski rynek targowy

    Rozmowa z dr. inż hab. Lidią Gawlik zastepcą dyrektora IGSMiE 
    01/2012 (19)
  100. Temat numeru: Nauka dla przemysłu

    Rozmowa z dr. inż Szymonem Modrzejewskim
    06/2011 (18)
  101. Temat numeru: Nowoczesne technologie górnicze

    Węgiel polskie bogactwo narodowe
    05/2011 (17)
  102. Temat numeru: Transport, logistyka i magazynowanie

    03-04/2011 (16)
  103. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    Innowacyjny mechatroniczny system manipulacyjny
    02/2011 (15)
  104. Temat numeru: Rynek kruszyw w Polsce

    Recykling gruzu powyburzeniowego
    01/2011 (14)
  105. Temat numeru: Przemyslowe systemy ważąco-dozujące 05-06/2010 (13)
  106. Temat numeru: Magazynowanie sypkich produktów spożywczych 04/2010 (12)
  107. Temat numeru: Transport pneumatyczny materiałów sypkich 03/2010 (11)
  108. Temat numeru: Rynek cementu w polsce 02/2010 (10)
  109. Temat numeru: Krajowy rynek automatyki przemyslowej 01/2010 (9)