Poliuretan to coś więcej niż tylko uniwersalna pianka. Od lat 60. ub. wieku to wyjątkowe syntetyczne tworzywo przechodzi gwałtowne przemiany i kontynuuje swój niepowstrzymany, zwycięski marsz w świecie przemysłu.
Tomasz Miliński

Dzięki szczegółowej wiedzy o właściwościach poliuretanu oraz dostępnym i zaawansowanym technologiom jego obróbki możemy go dziś wszechstronnie wykorzystywać. Ze względu na wyjątkowe właściwości ten nowoczesny materiał jest coraz częściej stosowany w produkcji węży elastycznych.

Tworzywo o wielu twarzach
Rynek stopniowo rewolucjonizowały kolejne innowacyjne rozwiązania, takie jak chociażby pierwszy na świecie odporny na działania mikroorganizmów poliester TPU. Powstały również materiały odporne na ogień, które stosowane są m.in. do produkcji siedzeń lotniczych. Dla branży nowoczesnych systemów przesyłowych to ostatnie rozwiązanie miało przełomowe znaczenie. Obecnie w przemyśle drzewnym obowiązkowo wykorzystuje się poliuretanowe węże trudnopalne. Nie jest to jednak jedyna branża, która skorzystała z nowych, wydajnych, wytwarzanych na bazie poliuretanu produktów, wśród których znajdziemy np. zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym poliuretanowe węże o obniżonej rezystancji powierzchniowej. Kolejna innowacja to poliuretan o niezwykle dużej trwałości, który stosuje się przy przesyle materiałów wysokościernych i bez którego nie można byłoby zastosować węży poliuretanowych do transportu chociażby żwiru, zbóż czy cementu.

Przygotowane do trudnych warunków
Właściwie coraz częściej sięga się po każdy rodzaj poliuretanu. Przed tym tworzywem otwierają się kolejne perspektywy, szczególnie w tych obszarach, w których granice swoich możliwości osiągnęły takie materiały, jak PCW, guma czy stal. Eksperci szacują, że do chwili obecnej zidentyfikowano jedynie 15% możliwych zastosowań poliuretanu, co nie jest zaskakujące, zważywszy, że poliuretan może być twardy i miękki, biostabilny i biodegradowalny (samodegradowalny) oraz że ma szeroki zakres odporności chemicznej. Zachowuje on stałe właściwości fizyczne w bardzo różnych przedziałach temperaturowych, zwykle od -40°C do +90°C, chwilowo nawet do +125°C. Dzięki wyjątkowej wytrzymałości potrafi przetrwać dłużej niż np. stal. To właśnie ta ostatnia zaleta doprowadziła do opracowania innowacyjnych rozwiązań osłonowych w systemach przesyłowych (przykładem jest system transportu pneumatycznego o nazwie Master Protect). W ciągu przesyłowym najbardziej narażone na zużycie są kolana. Przy prędkości 100 km/h nawet pozornie niewinne materiały, takie jak nasiona, mogą stanowić istotne wyzwanie. Dzięki nowej, opatentowanej przez Masterflex metodzie można teraz produkować wyściełane poliuretanem rury oraz kolana (składają się one na system Master Protect). Ich pomyślne wprowadzenie i montaż w firmach produkcyjnych oraz testy prowadzone przez Politechnikę w Brunszwiku pokazały, że wykorzystywany do wyściełania kolan poliuretan w porównaniu ze stalą o tym samym zastosowaniu kilkakrotnie zwiększa ich trwałość i często istotnie wydłuża cykl eksploatacyjny innych dostępnych rozwiązań osłonowych. Takie systemy to często tani sposób na zapobieganie kosztownym przestojom.

Bezpieczne w dotyku: poliuretan w medycynie
Poliuretan, głównie dzięki swojej uniwersalności, szybko zyskuje na znaczeniu w inżynierii medycznej. W ramach grupy Masterflex tym obszarem działalności zajmuje się wyspecjalizowana spółka. Poliuretan mikroporowaty jest już wykorzystywany w leczeniu obrażeń, gdyż wspiera gojenie bezbliznowe. Rośnie popularność poliuretanowych rurek i cewników, które mają właściwości przeciwzakrzepowe. Powiodły się również próby opracowania poliuretanu antybakteryjnego, który w istotny sposób obniża ryzyko infekcji.

W nieograniczonej liczbie modeli skrojonych na miarę 
Wskazane powyżej przykłady zaledwie zarysowują przekrój możliwych zastosowań poliuretanu. Jego modularny charakter daje możliwość tworzenia niezliczonych rozwiązań, skrojonych na miarę konkretnych potrzeb. Właśnie z tego powodu to fascynujące, nowoczesne tworzywo kryje w sobie ogromny potencjał na przyszłość.
Dodatkowo zastosowanie tworzyw termoplastycznych staje się coraz częściej koniecznością w warunkach podwyższonej temperatury, powstających przy przesyłaniu gorącego plastikowego granulatu lub innych towarów masowych, takich jak cement, szkło, wełna szklana i mineralna, popioły czy metalowe opiłki.

Wymagania dla elastycznych węży z oplotem stalowym
Powyższy szeroki wachlarz zastosowań wymaga wykorzystania w produkcji węży z oplotem stalowym różnorodnych tworzyw termoplastycznych. Przez lata na rynku dominowały węże PCW i węże gumowe. Już we wczesnych latach 90. XX wieku na rynek przebiły się inne tworzywa termoplastyczne – dzięki swoim znakomitym właściwościom. 

   Modularny charakter tych nowoczesnych materiałów zaspokaja wiele różnorakich wymogów stawianych wężom przemysłowym. Wśród nich znajdują się:

  • odporność na ścieranie,
  • elastyczność,
  • wytrzymałość na rozciąganie,
  • odporność na temperaturę,
  • odporność na mikroby lub stabilność hydrolityczna,
  • odporność na ogień,
  • właściwości antystatyczne,
  • przewodność elektryczna,
  • bezpieczeństwo żywności.

FOT. 1 Poliuretan daje się modyfikować na wiele sposobów


Nowe rozwiązania w sektorze produkcji poliuretanowych węży z oplotem stalowym
Dla sprostania stale rosnącym wymogom funkcjonalności i eksploatacji oraz dla osiągnięcia możliwie najlepszego wskaźnika kosztów producenci węży opracowali ostatnio szereg nowych modeli skrojonych na miarę potrzeb indywidualnych użytkowników. Równocześnie trwa harmonizacja międzynarodowych norm technicznych, która pociąga za sobą zaostrzanie parametrów dla tworzyw wykorzystywanych w produkcji. Istnieje tylko kilka produktów, które opracowano z uwzględnieniem konkretnych, przewidzianych dla węży przemysłowych wymagań normatywnych.

Odporność na ścieranie
Podobnie jak inni wytwórcy węży, Masterflex stara się tworzyć systemy trwalsze, o dłuższym cyklu eksploatacji. W związku z tym projektanci zawsze skupiają się na poprawie ich odporności na ścieranie, bo właśnie to wydłuża ich cykl życia. Szereg zastosowań pokazało jednak, że same właściwości materiałowe nie wystarczą i że w projekcie liczą się też inne cechy systemu, chociażby tzw. gładkoprzewodowość, kluczowa m.in. dla:

  • optymalizacji przepustowości,
  • optymalizacji kosztów zużycia energii,
  • obniżenia czasu przestoju oraz częstotliwości przerw w konserwacji,
  • łatwiejszego czyszczenia.

Sama gładkość nie wystarczy
Dzięki nowej, opatentowanej metodzie produkcji firma Masterflex może teraz wytwarzać bardzo gładkie wewnątrz poliuretanowe węże przesyłowe z oplotem stalowym. Wyróżniają się one maksymalną odpornością na ścieranie, dużą grubością ścianki oraz kolanami o niezwykle wąskich promieniach. Dzięki temu węże poliuretanowe to prawdziwa, idealna alternatywa dla dominujących niegdyś w przemyśle węży gumowych.
Ze względu na założenia projektowe wszystkie poliuretanowe węże z oplotem stalowym mają spawane szwy. Te szwy to najsłabszy element konstrukcyjny systemu, szczególnie narażony na niszczące działanie transportowanych materiałów. Unikalna metoda łącząca w sobie zalety wytłaczania profili oraz specyficzne właściwości elastomeru daje nam teraz możliwości produkcji pierwszych na świecie, nienagannie gładkich węży inline z oplotem stalowym bez szwów spawanych.

Wyższa stabilność temperaturowa
Rosnące wymogi dla parametru stabilności temperaturowej to kolejne, nowe wyzwanie dla inżynierów projektujących systemy Masterflex. Jak połączyć właściwą poliuretanowi niezwykłą odporność na ścieranie, elastyczność oraz mechaniczną siłę z wyższą stabilnością temperaturową? Poliuretan termoplastyczny zasadniczo zachowuje swoje właściwości w stałej temperaturze rzędu około +90°C lub zmiennej ekspozycji na temperatury sięgające do +125°C. Nowe, proponowane przez Masterflex węże Master-PUR HT zachowują swoje wyjątkowe właściwości w temperaturach stałych sięgających do +125°C, wytrzymują nawet krótkie natężenia temperatury do +150°C. Stosowane w inżynierii maszyn, produkcji tworzyw sztucznych czy też w produkcji cementu i materiałów izolacyjnych węże Master-PUR HT uzyskały znakomite wyniki we wszystkich przypadkach ich zastosowania do przesyłu materiałów gorących.

FOT. 2 i 3 Węże Master-PUR można z powodzeniem stosować w temperaturze sięgającej +125°C

Zgodność z wytycznymi szczegółowymi
Ze względu na rosnące wymogi w ostatnich kilkunastu latach, doszło do istotnych zmian w uregulowaniach dotyczących sektora węży transportowych. Te zmiany dotyczą chociażby bezpieczeństwa żywności, odporności na ogień czy ochrony przeciwwybuchowej. Dyrektywa nr 2002/72/WE, z późniejszymi zmianami, określa dla węży z oplotem stalowym kryteria zachowania bezpieczeństwa żywności, a norma DIN 4102 definiuje klasy palności poszczególnych węży. Inne międzynarodowe standardy odporności na ogień, takie jak amerykańska norma UL, francuska NF czy brytyjskie standardy M, coraz częściej mają zastosowanie w produkcji węży z oplotem stalowym.

   Trwa szeroko zakrojona dyskusja nad wprowadzonymi przez stowarzyszenie przemysłu chemicznego wytycznymi TRBS 2153. Nowe normy techniczne weszły w życie w kwietniu 2009 r., zastępując wytyczne BGR 132, wprowadzając nowe kryteria dla węży z oplotem stalowym wykorzystywanych w strefach zagrożonych wybuchem. Wśród głównych zmian przewidzianych wytycznymi TRBS 2153 znajduje się klasyfikacja materiałów masowych na dwie kategorie: palne oraz niepalne.
Przepisy i procedury dotyczące przesyłu towarów masowych niepalnych zasadniczo pozostały niezmienione. Inaczej jest w przypadku przesyłu materiałów masowych palnych: TRBS 2153 zaostrza wymogi dotyczące właściwości elektrostatycznych produktów wykorzystywanych do wytwarzania węży.
Podczas zastosowania węży z oplotem stalowym w strefie 0/20, użytkownik ma przeprowadzić szczegółową analizę zagrożeń. Podobnie jak poprzednio zaleca się korzystanie wyłącznie ze statycznych, rozpraszających modeli węży, o oporności powierzchniowej rzędu < 106 Ω. Zaostrzono wymogi dla strefy 1/21. Do przenoszenia towarów masowych zaleca się stosowanie węży antystatycznych o oporności powierzchniowej rzędu < 109 Ω. W porównaniu z poprzednimi przepisami nowe zasady techniczne nie wprowadzają istotnych zmian dla strefy 2. 
Należy zauważyć, że wytyczne TRBS 2153 mają wyłącznie charakter zalecenia. Użytkownicy mogą od nich odstąpić, o ile są w stanie dowieść skuteczności zastosowanego rozwiązania.

Czas na podsumowanie
Węże z oplotem stalowym, wytwarzane z różnych tworzyw termoplastycznych, w szczególności poliuretanu, stanowią uniwersalne rozwiązanie do transportu materiałów w stanie stałym i płynnym i są wykorzystywane we wszystkich sektorach przemysłu. Ostateczny dobór węży zależy od składu materiałowego, projektu oraz konkretnego zastosowania.

www.masterflex.pl

Nowy numer

  1. Temat numeru: Górnictwo,energetyka.ATEX

    05/2017 (55)
  2. Temat numeru: Rynek tworzyw sztucznych i kompozytów

    04/2017 (54)
  3. Temat numeru: Rozwiązania dla branży kruszywowej

    03/2017 (53)
  4. Temat numeru: Automatyka, pomiary

    02/2017 (52)
  5. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie,BHP, ATEX

    01/2017 (51)
  6. Temat numeru: Transport  materiałów sypkich

    07/2016 (50)
  7. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2016 (49)
  8. Temat numeru: Zabezpieczenia przeciwwybuchowe

    05/2016 (48)
  9. Temat numeru: Wagi.Dozowniki

    04/2016 (47)
  10. Temat numeru: Kruszenie.Mielenie.Granulowanie

    03/2016 (46)
  11. Temat numeru: Filtracja.odpylanie.BHP

    02/2016 (46)
  12. Temat numeru: Automatyka i pomiary 

    01/2016 (45)
  13. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2015 (44)
  14. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2015 (43)
  15. Temat numeru: Bezpieczeństwo procesowe i zabezpieczenia ATEX

    05/2015 (42)
  16. Temat numeru: Kruszenie, mielenie, mieszanie

    04/2015 (41)
  17. Temat numeru: Sita,przesiewacze,separatory

    03/2015 (40)
  18. Temat numeru: Automatyka i pomiary

    02/2015 (39)
  19. Temat numeru: Odkurzanie, odpylanie, BHP, Atex

    01/2015 (38)
  20. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2014 (37)
  21. Temat numeru: Opakowania w przemyśle materiałów sypkich

    06/2014 (36)
  22. Temat numeru: Silosy i magazyny na materiały sypkie

    05/2014 (35)
  23. Temat numeru: Systemy dozujące, ważące i pakujące

    04/2014 (34)
  24. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie

    03/2014 (33)
  25. Temat numeru: Automatyka i aparatura kontrolno-pomiarowa

    02/2014 (32)
  26. Temat numeru: Sita, przesiewacze i separatory przemysłowe

    01/2014 (31)
  27. Temat numeru: Rozdrabnianie i granulowanie

    06/2013 (30)
  28. Temat numeru: Przemysł wydobywczy surowców energetycznych

    05/2013 (29)
  29. Temat numeru: Silosy do zastosowań przemysłowych

    04/2013 (28)
  30. Temat numeru: Sytuacja na rynku kruszyw

    03/2013 (27)
  31. Temat numeru: Aparatura pomiarowa w aplikacjach wysokotemperaturowych

    02/2013 (26)
  32. Temat numeru: Polski rynek cementu i betonu

    01/2013 (25)
  33. Temat numeru: Postęp techniczny w konstrukcji młynów

    06/2012 (24)
  34. Temat numeru: Konstrukcje silosów aluminiowych

    05/2012 (23)
  35. Temat numeru: Europejski rynek tworzyw sztucznych

    04/2012 (22)
  36. Temat numeru: Zmiany technologiczne w produkcji kruszyw

    03/2012 (21)
  37. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    02/2012 (20)
  38. Temat numeru: Polski rynek targowy

    Rozmowa z dr. inż hab. Lidią Gawlik zastepcą dyrektora IGSMiE 
    01/2012 (19)
  39. Temat numeru: Nauka dla przemysłu

    Rozmowa z dr. inż Szymonem Modrzejewskim
    06/2011 (18)
  40. Temat numeru: Nowoczesne technologie górnicze

    Węgiel polskie bogactwo narodowe
    05/2011 (17)
  41. Temat numeru: Transport, logistyka i magazynowanie

    03-04/2011 (16)
  42. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    Innowacyjny mechatroniczny system manipulacyjny
    02/2011 (15)
  43. Temat numeru: Rynek kruszyw w Polsce

    Recykling gruzu powyburzeniowego
    01/2011 (14)
  44. Temat numeru: Przemyslowe systemy ważąco-dozujące 05-06/2010 (13)
  45. Temat numeru: Magazynowanie sypkich produktów spożywczych 04/2010 (12)
  46. Temat numeru: Transport pneumatyczny materiałów sypkich 03/2010 (11)
  47. Temat numeru: Rynek cementu w polsce 02/2010 (10)
  48. Temat numeru: Krajowy rynek automatyki przemyslowej 01/2010 (9)

Kalendarium wydarzeń pełne

« Lipiec 2017 »
Pon
Wt
Śr
Czw
Pią
So
Nie
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6