Transport pneumatyczny produktów sypkich polega na przenoszeniu cząsteczek produktu w strudze powietrza w zamkniętym rurociągu. Na początku instalacji należy wymieszać produkt z powietrzem za pomocą podajnika celkowego, podajnika komorowego lub ssawy, a na końcu instalacji należy „odebrać” powietrze z produktu przy użyciu cyklonów i filtrów.

Andrzej Żelazo

Podajniki celkowe i zasilacze śluzowe

Podajniki celkowe i zasilacze śluzowe firmy RotaVal produkowane są w wielkościach od DN 150 do DN 350 dla podajników celkowych (wlot produktu z góry i wylot dołem) oraz od DN 150 do DN 400 dla zasilaczy śluzowych (wlot produktu z góry, a wylot wprost do rurociągu transportu pneumatycznego). Podajniki i zasilacze wykonywane są jako odlew żeliwny lub ze stali nierdzewnej. Wykończenie powierzchni może być standardowe, polerowane, o zwiększonej odporności na zużycie lub też pokryte powłoką PTFE, zapobiegającą przywieraniu produktu. W zakresie wykonania dla stref zagrożonych wybuchem urządzenia te mogą być stosowane w pyłowej lub gazowej strefie ATEX oraz mogą stanowić barierę wybuchu (odporność do 10 bar ciśnienia wybuchu).

FOT. 1, 2 Podajnik celkowy (po lewej) i zasilacz śluzowy RotaVal

Elementy rurociągów (rury, łuki , złączki rurowe)

W swojej ofercie firma Proorganika ma rury i łuki wykonane ze stali nierdzewnej AISI 304 lub AISI 316 w zakresie średnic od 38 mm do 206 mm. Najczęściej w instalacjach transportu pneumatycznego stosowane są łuki o promieniu gięcia R = 10D (10 × średnica rurociągu). Najbardziej popularne są łuki gięte na zimno o promieniu gięcia R = 500, 800 lub 1000 mm. Wykonane są one ze stali nierdzewnej AISI 304 (AISI 316) i mają grubości ścianki g = 1,5 mm (dla średnic do 60,3 mm) oraz g = 2 mm (dla średnic powyżej 60,3 mm). Każdy łuk zakończony jest odcinkami prostymi (z reguły po 100 lub 200 mm), tak aby można było go łączyć z innymi elementami za pomocą złączek rurowych. Łuki o największych średnicach mogą być produkowane o promieniu R = 1200 mm lub R = 1500 mm. Dla niektórych średnic możliwe jest wykonanie łuków o grubości ścianki g = 3 mm lub g = 4 mm. Standardowo łuki produkowana są o kątach 90, 45 lub 30°.Przy dużych wydajnościach (dużych prędkościach) lub bardzo wycierającym produkcie stosowane są łuki ze stali AISI 304 po specjalistycznej obróbce cieplnej (oznaczenie HVA Niro®). Łuki takie są ok. 25 razy bardziej wytrzymałe na wycieranie od łuków standardowych. Produkowane są w zakresie średnic od 38 mm do 139,7 mm.

FOT. 3, 4 Łuki oferowane przez Proorganikę
 
Do łączenia rur i łuków ze sobą stosowane są złączki rurowe – np. złączki Eurac, które produkowane są w kilku typach („L”, „M”, „HL”, „H”) różniących się budową, wielkością śrub i wykonaniem materiałowym. Złączki typu „L” oraz „M” wykonane są standardowo ze stali nierdzewnej AISI 430, mają śruby ocynkowane oraz zredukowany płaszcz wewnętrzny. Złączki typu „L” mają długość 100 mm, a złączki typ „M” – 150 mm. Wytwarzane są w zakresie średnic od 38 mm do 114,3 mm.
 

FOT. 5 Złączka Eurac typu „L”
 
Złączkami o większej sile zacisku (większych śrubach) są złączki typu „HL’ i „H”. Złączki typu „HL” produkowane są do średnicy 168,3 mm, a złączki typu „H” do średnicy 219,1 mm. Wytwarzane są one standardowo ze stali węglowej ocynkowanej. Mogą być wykonane ze stali AISI 304L lub AISI 316. Różnią się między sobą płaszczem wewnętrznym (złączki typu „HL” mają płaszcz zredukowany, a złączki typu „H” mają płaszcz pełny) oraz grubością śrub: M16 (dla złączek typu „H” powyżej średnicy 88,9 mm) oraz M12 (dla złączek typu „HL” powyżej średnicy 88,9 mm). Złączki typu „HL” i „H” mają standardową długość L = 150 mm. Są także produkowane w długościach L = 200 mm lub L = 250 mm. Wkłady uszczelniające są takie same jak dla złączek typu „M”.
Złączka Eurac składa się z następujących elementów: płaszcza zewnętrznego, zredukowanego płaszcza wewnętrznego (tylko na części obwodu) w wypadku złączek typu „L”, „M”, „HL”, pełnego płaszcza wewnętrznego (na całym obwodzie) w przypadku złączek typu „H”, uszczelnienia, śrub mocujących oraz paska lub nitów do odprowadzania ładunków elektrostatycznych. 
Uszczelnienia w złączkach mają grubość g = 3 mm i są elementami zamiennymi (mogą się zużywać i można je wymieniać samodzielnie). Mogą być wykonane z następujących materiałów: NBR-u (w kolorze białym), który ma dopuszczenie do kontaktu z produktami spożywczymi – atest PZH – i jest zgodny z CE 1935/2004, FDA i REACH 1907/2006 oraz może pracować w zakresie temperatur od -30°C do +110°C; SBR-u (w kolorze czarnym), który może być używany w zakresie temperatur od -30°C do +80°C; silikonu VMQ (w kolorze czerwonym), który może pracować w zakresie temperatur od -60°C do +225°C; Vitonu FPM (w kolorze czarnym), który może być wykorzystywany w zakresie temperatur od -20°C do +250°C; silikonu niebieskiego, który ma dopuszczenie do kontaktu z produktami spożywczymi i może pracować w zakresie temperatur od -40°C do +180°C, a dodatkowo jest wykrywalny na detektorach metali.
 
Każda złączka ma na obudowie umieszczony napis Eurac®, podany typ złączki i średnicę. Zasada łączenia rur i łuków za pomocą złączek Eurac jest niezwykle prosta. Złączkę nasuwamy na jedną rurę, wsuwamy drugą rurę i skręcamy złączkę śrubami. Dobrze jest zaznaczyć wcześniej na rurze, jak głęboko należy ją wsunąć w złączkę.
Przy projektowaniu instalacji należy pamiętać, że zadaniem złączki jest zapewnienie szczelności rurociągu. Natomiast nie jest zadaniem złączki osiowe mocowanie rurociągu. Do tego służą inne elementy. 
 
System rurowy Jacob
Transport pneumatyczny o ciśnieniu do 0,5 bar może być realizowany za pomocą elementów systemu rurowego Jacob.
Wszystkie elementy systemu rurowego Jacob zakończone są specjalnymi wywijanymi obrzeżami – o wielkości 6 mm (do połączeń na obejmy żłobkowe). Połączenia łączone za pomocą obejm żłobkowych (dwuśrubowych lub Quick Connect) mogą być uszczelniane uszczelkami lub masą uszczelniającą. Uszczelki mogą być wykonane z NBR-u (szare), silikonu (białe lub niebieskie), EPDM-u (czarne) lub FKM-u (czerwone). Elementy produkowane są w zakresie średnic od DN 60 do DN 630.
Obejmy mogą być wykonane ze stali węglowej ocynkowanej (galwanicznie) lub ze stali nierdzewnej AISI 304. Elementy systemu Jacob mogą być wytwarzane ze stali węglowej malowanej (standardowo malowanej proszkowo farbą RAL 7032), stali węglowej ocynkowanej (standardowo cynkowanej ogniowo, o grubości powłoki 60 μm) lub stali nierdzewnej (AISI 304/304L, AISI 316Ti, AISI 316L). W standardzie elementy mają grubość ścianki g = 1 mm lub g = 2 mm (niektóre elementy – g = 1,5 mm).
Podstawowymi elementami systemu stosowanymi w rurociągach transportu pneumatycznego są: rury, segmenty, łuki, trójniki.
 

 
FOT. 6, 7 Elementy systemu rurowego Jacob

Cyklony
Końcowym elementem instalacji transportu pneumatycznego są cyklony. Cyklony służą do odseparowania cząstek produktu od powietrza transportowego. Produkowane są cyklony pionowe (tradycyjne) oraz cyklony poziome (o konstrukcji opatentowanej przez firmę Jacob). 
Cyklon nigdy nie zapewnia 100% skuteczności separacji. Jest to urządzenie odbierające zdecydowaną większość produktu, ale aby odebrać cały produkt, potrzebny jest jeszcze filtr.
Cyklon pionowy składa się z wlotu, części cylindrycznej (w której następuje zawirowanie powietrza z produktem), części stożkowej (w której następuje oddzielenie powietrza od produktu) oraz dwóch wylotów. Wylot górny służy do odprowadzenia oczyszczonego powietrza, a wylot dolny do odprowadzenia produktu. Aby nie następował wydmuch powietrza wylotem dolnym, jest on z reguły zamknięty podajnikiem celkowym lub – w przypadku małych ilości produktu – zwykłym pojemnikiem opróżnianym po każdym cyklu transportu pneumatycznego.
Cyklony pionowe produkowane są w następujących wielkościach: od DN 250 do DN 2300. Jest to średnica części walcowej. Połączenia w zakresie od DN 250 do DN 630 wykonywane są na standardowych obejmach Jacob, a w zakresie od DN 630 do DN 2300 – przy użyciu kołnierzy płaskich. Średnica wlotu cyklonów Jacob wynosi od DN 80 (cyklonu DN 250) do DN 900 (cyklonu DN 2300). Wydatek powietrza wynosi od 407 m3/h (dla cyklonów o wielkości DN 250) do 37 374 m3/h (dla cyklonów o wielkości DN 2300). Podany przepływ objętościowy odnosi się do prędkości przepływu od 20 m/s do 24 m/s (na wejściu do cyklonu). Skuteczność separacji to 95% przy wielkości ziaren większych niż 10 µm (w przypadku najmniejszych cyklonów) oraz przy wielkości ziaren większych niż 29 µm (w wypadku największych cyklonów). Wydajność separacji i stratę ciśnienia określono przy założeniu obciążenia materiałem 1 kg/m3.
Cyklony pionowe produkowane są ze stali węglowej malowanej lub ocynkowanej ogniowo albo ze stali nierdzewnej AISI 304 lub AISI 316 Ti. Grubość ścianki wynosi 2 lub 3 mm dla stali węglowej oraz 2 mm dla stali nierdzewnej. Cyklony malowane są standardowo w kolorze RAL 7032 farbą proszkową (do średnicy DN 1800) lub natryskowo (dla średnic DN 2000 oraz DN 2300). Oczywiście (podobnie jak inne elementy Jacob) cyklony mogą być malowane w dowolnym kolorze. Standardowe wykonanie powierzchni stali nierdzewnej to perełkowanie (piaskowanie kuleczkami szklanymi) w wypadku cyklonów wykonanych ze stali AISI 304 lub trawienie i pasywowanie w przypadku cyklonów wykonanych ze stali AISI 316 Ti.
Cyklon poziomy (nowość opatentowana przez firmę Jacob) łączy w sobie niezawodnie odseparowywanie produktu od powietrza z łatwością montażu. Dzięki poziomemu ustawieniu można go łatwo zintegrować z istniejącym rurociągiem bez konieczności dokonywania dużych modyfikacji. Konstrukcja oparta na modułowym systemie rurowym Jacob pozwala na szybką wymianę poszczególnych podzespołów w przypadku ich zużycia.
Cyklon poziomy zbudowany jest z dwóch modułów. W module pierwszym znajdują się prowadnice wprowadzające powietrze transportowe w ruch wirowy. Moduł drugi składa się z dwóch (współosiowych) rurociągów w części walcowej (wewnętrznego i zewnętrznego)
Powietrze z produktem wpada do pierwszego modułu, w którym znajdują się prowadnice wprowadzające strumień powietrza w ruch obrotowy. Ze względu na siły odśrodkowe cząsteczki produktu wypychane są na zewnątrz, trafiają w przestrzeń rurociągu zewnętrznego cyklonu i docelowo trafiają do leja wylotowego. Powietrze transportowe (już oczyszczone) trafia do wewnętrznego rurociągu cyklonu, a następnie dalej transportowane jest rurociągiem.
Cyklony poziome produkowane są w wielkościach od DN 120 do DN 1400. Jest to średnica części walcowej. Połączenia w zakresie od DN 120 do DN 630 wykonywane są na standardowych obejmach Jacob, a w zakresie DN 630 do DN 1400 – przy użyciu kołnierzy płaskich. Średnica wlotu cyklonów Jacob wynosi od DN 80 (cyklonu DN 120) do DN 800 (cyklonu DN 1400). Wydatek powietrza wynosi od 360 m3/h (dla cyklonów o wielkości DN 120) do 36 200 m3/h (dla cyklonów o wielkości DN 1400). Podany przepływ objętościowy odnosi się do prędkości przepływu 20 m/s (na wejściu do cyklonu).
Cyklon poziomy stosowany jest przede wszystkim jako wstępny separator w systemach filtracyjnych. Może też być idealnym uzupełnieniem cyklonów pionowych.
Cyklony poziome produkowane są ze stali węglowej albo ze stali nierdzewnej AISI 304. Grubość ścianki wynosi 2 mm. Cyklony malowane są standardowo w kolorze RAL 7032 farbą proszkową.
FOT. 8 Cyklon poziomy Jacob                                                                                 FOT. 9 Cyklon pionowy Jacob
 

Nowy numer

  1. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2025 (114)
  2. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2025 (113)
  3. Temat numeru: ATEX, ZABEZPIECZENIA PRZECIWWYBUCHOWE, FILTRACJA

    05/2025 (112)
  4. Temat numeru:DOZOWANIE, WAŻENIE I PAKOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH 

    04/2025 (111)
  5. Temat numeru:POMIARY, NAPĘDY, AUTOMATYKA, PNEUMATYKA

    03/2025 (110)
  6. Temat numeru:PRODUKCJA KRUSZYW,CEMENTU i WAPNA

    02/2025 (109)
  7. Temat numeru:FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2025 (108)
  8. Temat numeru:TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2024 (107)
  9. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2024 (106)
  10. Temat numeru: ATEX, FILTRACJA, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2024 (105)

  11. Temat numeru: WAŻENIE I DOZOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH

    04/2024 (104)
  12. Temat numeru: POMIARY, NAPĘDY, AUTOMATYKA, PNEUMATYKA

    03/2024 (103)

  13. Temat numeru: SUROWCE SKALNE, PRZEMYSŁ CEMENTOWO-WAPIENNICZY

    02/2024 (102)

  14. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2024 (101)

  15. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2023 (100)
  16. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2023 (99)

  17. Temat numeru: ATEX, BHP, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2023 (98)

  18. Temat numeru: WAŻENIE I DOZOWANIE MATERIAŁÓW SYPKICH

    04/2023 (97)

  19. Temat numeru: KRUSZYWA, CEMENT, WAPNO

    03/2023 (96)

  20. Temat numeru: ODPYLANIE, ATEX, BHP

    02/2023 (95)
  21. Temat numeru: POMIARY, AUTOMATYKA, NAPĘDY

    01/2023 (94)
  22. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTKA

    07/2022 (93)

  23. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE  I APARATURA POMIAROWA

    06/2022 (92)
  24. Temat numeru: ATEX, BHP, UTRZYMANIE RUCHU

    05/2022 (91)
  25. Temat numeru: TWORZYWA SZTUCZNE, KOMPOZYTY

    04/2022 (90)
  26. Temat numeru: KRUSZYWA,CEMENT, WAPNO

  27. 03/2022 (89)

  28. Temat numeru: AUTOMATYKA, POMIARY, NAPĘDY

    02/2022 (88)
  29. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2022 (87)

  30. Temat numeru: TRANSPORT I LOGISTYKA

    07/2021 (86)

  31. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2021 (85)

  32. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2021 (84)

  33. Temat numeru: RYNEK KRUSZYW, WAPNO, CEMENT

    04/2021 (83)
  34. Temat numeru: TWORZYWA SZTUCZNE, KOMPOZYTY

    03/2021 (82)
  35. Temat numeru:AUTOMATYZACJA, BADANIA I POMIARY

    02/2021 (81)
  36. Temat numeru:ODPYLANIE, ODKURZANIE, ATEX, BHP

    01/2021 (80)
  37. Temat numeru:TRANSPORT I LOGISTYKA 

    07/2020 (79)
  38. Temat numeru: LOGISTYKA I MAGAZYNOWANIE

    06/2020 (78)
  39. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2020 (77)
  40. Temat numeru: Plastiki, kompozyty, przemysł chemiczny

    04/2020 (76)
  41. Temat numeru:RYNEK KRUSZYW, WAPNO, CEMENT

    03/2020 (75)
  42. Temat numeru:AUTOMATYKA, NAPĘDY, POMIARY

    02/2020 (74)
  43. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2020 (73)
  44. Temat numeru: TRANSPORT MATERIAŁÓW SYPKICH

    07/2019 (72)
  45. Temat numeru: MAGAZYNOWANIE I LOGISTYKA

    06/2019 (71)
  46. Temat numeru: UTRZYMANIE RUCHU, ATEX, BHP

    05/2019 (70)
  47. Temat numeru: Tworzywa sztuczne i kompozyty

    04/2019 (69)
  48. Temat numeru: Rynek kruszyw -rozwiązania dla branży

    03/2019 (68)
  49. Temat numeru: AUTOMATYKA, PNEUMATYKA, POMIARY

    02/2019 (67)
  50. Temat numeru: FILTRACJA, ODPYLANIE, ATEX, BHP

    01/2019 (66)
  51. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2018 (65)
  52. Temat numeru: Magazynowanie i logistyka materiałów sypkich

    06/2018 (64)
  53. Temat numeru: Utrzymanie ruchu

    05/2018 (63)
  54. Temat numeru: Kompozyty i tworzywa sztuczne, ważenie, dozowanie

    04/2018 (62)
  55. Temat numeru: Rozwiązania dla branży kruszyw

    03/2018 (61)
  56. Temat numeru: Automatyka i pomiary

    02/2018 (60)
  57. Temat numeru: Filtracja, odpylanie, ATEX, BHP

    01/2018 (59)
  58. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2017 (58)
  59. Temat numeru: Logistyka i magazynowanie materiałów sypkich

    06/2017 (57)
  60. Temat numeru: Górnictwo,energetyka.ATEX

    05/2017 (56)
  61. Temat numeru: Rynek tworzyw sztucznych i kompozytów

    04/2017 (55)
  62. Temat numeru: Rozwiązania dla branży kruszywowej

    03/2017 (54)
  63. Temat numeru: Automatyka, pomiary

    02/2017 (53)
  64. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie,BHP, ATEX

    01/2017 (52)
  65. Temat numeru: Transport  materiałów sypkich

    07/2016 (51)
  66. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2016 (50)
  67. Temat numeru: Zabezpieczenia przeciwwybuchowe

    05/2016 (49)
  68. Temat numeru: Wagi.Dozowniki

    04/2016 (48)
  69. Temat numeru: Kruszenie.Mielenie.Granulowanie

    03/2016 (47)
  70. Temat numeru: Filtracja.odpylanie.BHP

    02/2016 (46)
  71. Temat numeru: Automatyka i pomiary 

    01/2016 (45)
  72. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2015 (44)
  73. Temat numeru: Magazynowanie materiałów sypkich

    06/2015 (43)
  74. Temat numeru: Bezpieczeństwo procesowe i zabezpieczenia ATEX

    05/2015 (42)
  75. Temat numeru: Kruszenie, mielenie, mieszanie

    04/2015 (41)
  76. Temat numeru: Sita,przesiewacze,separatory

    03/2015 (40)
  77. Temat numeru: Automatyka i pomiary

    02/2015 (39)
  78. Temat numeru: Odkurzanie, odpylanie, BHP, Atex

    01/2015 (38)
  79. Temat numeru: Transport materiałów sypkich

    07/2014 (37)
  80. Temat numeru: Opakowania w przemyśle materiałów sypkich

    06/2014 (36)
  81. Temat numeru: Silosy i magazyny na materiały sypkie

    05/2014 (35)
  82. Temat numeru: Systemy dozujące, ważące i pakujące

    04/2014 (34)
  83. Temat numeru: Filtracja,odpylanie,odkurzanie

    03/2014 (33)
  84. Temat numeru: Automatyka i aparatura kontrolno-pomiarowa

    02/2014 (32)
  85. Temat numeru: Sita, przesiewacze i separatory przemysłowe

    01/2014 (31)
  86. Temat numeru: Rozdrabnianie i granulowanie

    06/2013 (30)
  87. Temat numeru: Przemysł wydobywczy surowców energetycznych

    05/2013 (29)
  88. Temat numeru: Silosy do zastosowań przemysłowych

    04/2013 (28)
  89. Temat numeru: Sytuacja na rynku kruszyw

    03/2013 (27)
  90. Temat numeru: Aparatura pomiarowa w aplikacjach wysokotemperaturowych

    02/2013 (26)
  91. Temat numeru: Polski rynek cementu i betonu

    01/2013 (25)
  92. Temat numeru: Postęp techniczny w konstrukcji młynów

    06/2012 (24)
  93. Temat numeru: Konstrukcje silosów aluminiowych

    05/2012 (23)
  94. Temat numeru: Europejski rynek tworzyw sztucznych

    04/2012 (22)
  95. Temat numeru: Zmiany technologiczne w produkcji kruszyw

    03/2012 (21)
  96. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    02/2012 (20)
  97. Temat numeru: Polski rynek targowy

    Rozmowa z dr. inż hab. Lidią Gawlik zastepcą dyrektora IGSMiE 
    01/2012 (19)
  98. Temat numeru: Nauka dla przemysłu

    Rozmowa z dr. inż Szymonem Modrzejewskim
    06/2011 (18)
  99. Temat numeru: Nowoczesne technologie górnicze

    Węgiel polskie bogactwo narodowe
    05/2011 (17)
  100. Temat numeru: Transport, logistyka i magazynowanie

    03-04/2011 (16)
  101. Temat numeru: Automatyzacja procesów

    Innowacyjny mechatroniczny system manipulacyjny
    02/2011 (15)
  102. Temat numeru: Rynek kruszyw w Polsce

    Recykling gruzu powyburzeniowego
    01/2011 (14)
  103. Temat numeru: Przemyslowe systemy ważąco-dozujące 05-06/2010 (13)
  104. Temat numeru: Magazynowanie sypkich produktów spożywczych 04/2010 (12)
  105. Temat numeru: Transport pneumatyczny materiałów sypkich 03/2010 (11)
  106. Temat numeru: Rynek cementu w polsce 02/2010 (10)
  107. Temat numeru: Krajowy rynek automatyki przemyslowej 01/2010 (9)

Kalendarium wydarzeń pełne

« Styczeń 2026 »
Pon
Wt
Śr
Czw
Pią
So
Nie
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8